Văn kiện công khai của mạng

Hiến chương Mạng Mua Bán

v1.0 · đã chốthiệu lực kể từ ngày công bố công khai trên mangmuaban.com

Mạng Mua Bán là mạng kết nối cung–cầu của người Việt — nơi bên có nhu cầu và bên đáp ứng được gặp nhau để hỏi giá, báo giá, thương lượng và chốt giao dịch (và những kiểu trao đổi cung–cầu khác: tuyển người, tư vấn, thuê, hợp tác…), với sự trợ giúp của nhân viên AI làm việc cho từng thành viên. Mạng tồn tại nhờ một thứ duy nhất: niềm tin. Hiến chương này ghi lại những cam kết mà mạng tự trói mình vào để xứng đáng với niềm tin đó — công khai, đánh số, có ngày hiệu lực, và không âm thầm thay đổi. Thành viên có quyền trích dẫn Hiến chương khi nghi ngờ bất kỳ hành xử nào của mạng.

Chương I — Các khái niệm và các bên tham gia

Mạng — nền tảng Mạng Mua Bán: giữ danh tính, luật giao dịch, nhật ký kiểm chứng và điểm uy tín. Mạng là trọng tài, không phải người mua hay người bán; mạng không sở hữu hàng hóa, không quyết định giá, không giữ tiền của bất kỳ ai.

Thành viên — một chủ thể kinh doanh tham gia mạng. Mỗi thành viên gắn với đúng một danh tính đã xác thực, thuộc một trong ba hạng: doanh nghiệp (mã số thuế doanh nghiệp), hộ kinh doanh (giấy chứng nhận đăng ký hộ và mã số thuế hộ), hoặc cá nhân (định danh điện tử CCCD/VNeID). Một danh tính chỉ lập được một tài khoản thành viên; hạng danh tính hiển thị công khai như huy hiệu.

Vai mua và vai bán — không phải hai loại tài khoản. Bất kỳ thành viên nào cũng có thể vừa mua vừa bán: tiệm bánh mua bao bì, nguyên liệu từ nhà cung cấp và nhận đơn bánh sỉ từ nhà hàng; công ty vận tải mua dịch vụ bảo trì xe và nhận chở hàng cho các cửa hàng. “Bên mua” và “bên bán” chỉ là vai trong từng giao dịch cụ thể. Vai mua luôn miễn phí; phí thành viên (nếu có) chỉ thu ở vai bán.

Nhân viên AI — trợ lý tự động mà mạng cấp cho mỗi thành viên, mang danh tính của chính thành viên đó: biết bảng giá, luật bán hàng, thói quen khách của chủ; tư vấn, báo giá, thương lượng trong khuôn khổ chủ cho phép; việc hệ trọng luôn xin chủ duyệt trước. Nhân viên AI của ai trung thành với người đó.

Khách — người hỏi giá chưa là thành viên. Khách không cần tài khoản để nhận báo giá; khi muốn theo dõi đơn, chỉ cần số điện thoại.

Vòng đời thành viên — một trục duy nhất, bốn nấc, từ vô danh đến chính thức (độc lập với hạng danh tính ở trên): khách vãng lai (chưa để lại danh tính — chỉ có cuộc hội thoại; để lại số điện thoại là gieo hạt, hạt nảy thành node mầm) → node mầm (đã có định danh nhẹ kiểu Việt bằng số điện thoại, hoặc đã nộp hồ sơ tham gia chờ đối chiếu — bản ghi của nó gọi là “hồ sơ mầm”; lịch sử mua và uy tín vai mua bắt đầu tích từ đây) → node đã xác thực (danh tính đối chiếu xong theo hạng — với người thường gọi là thành viên chính thức; đủ quyền mở vai bán) → và khi vi phạm: node tạm ngưng hoặc node bị loại. Cùng một số điện thoại quay lại là cùng một node — uy tín đi theo người, không theo phiên.

Người vận hành mạng — đội ngũ con người và hệ thống tự động duy trì hoạt động của mạng: xác minh danh tính, hòa giải tranh chấp, chống gian lận. Người vận hành cũng chịu sự ràng buộc của Hiến chương này (Điều 10, 11).

Nhật ký kiểm chứng — sổ ghi mọi bước của mọi giao dịch và mọi thao tác của người vận hành, theo cơ chế không sửa được, không xóa được, kiểm chứng được bằng toán học.

Uy tín — điểm tích lũy của thành viên theo lịch sử giao dịch đã được hai bên xác nhận, hiển thị thành hạng kèm chỉ số hành vi cụ thể (tốc độ phản hồi, tỷ lệ đúng hẹn).

Bốn cách gặp nhau trên mạng — (1) cạnh tranh kín — một yêu cầu được gửi tới nhiều bên bán phù hợp, mỗi bên báo giá mà không thấy giá của nhau; (2) kênh riêng — khách đến thẳng kênh nhận đơn của một thành viên (ví dụ khung chat trên website của họ); (3) đối tác quen — gửi yêu cầu đích danh nhà cung cấp ruột, không qua cạnh tranh; (4) chuyển thầu — thành viên nhận đơn nhưng nhờ mạng tìm bên bán khác thực hiện một phần hay toàn bộ công việc; khách cuối được ẩn danh tuyệt đối.

Quy ước dùng từ: “node mầm” chỉ chủ thể, “hồ sơ mầm” chỉ bản ghi; không dùng “node ẩn danh” (đã vô danh thì chưa thành node).

Chương II — Cam kết của mạng

Điều 1Trung lập tuyệt đối

Mạng không đứng về bên nào trong bất kỳ giao dịch nào. Các doanh nghiệp thuộc sở hữu của người sáng lập mạng tham gia với tư cách thành viên bình thường, chịu chung mọi luật khớp lệnh và cạnh tranh — điều này kiểm chứng được qua nhật ký.

Điều 2Nhân viên AI trung thành với chủ

Nhân viên AI của bên bán bảo vệ lợi ích bên bán; của bên mua bảo vệ lợi ích bên mua. Mạng không bao giờ điều khiển nhân viên AI của thành viên để tối ưu cho mạng.

Điều 3Mạng không giữ tiền giao dịch

Thanh toán, đặt cọc, công nợ diễn ra trực tiếp giữa hai bên theo thỏa thuận của họ.

Điều 4Bí mật giá tuyệt đối

Giá chào của thành viên là dữ liệu của thành viên. Mạng không bao giờ tiết lộ giá của bên bán này cho bên bán khác; đề nghị thương lượng chỉ mang mức mục tiêu của bên mua, không mang giá của ai khác.

Điều 5Khách của thành viên là của thành viên— điều không bao giờ giảm quyền

Khách đến qua kênh riêng của một thành viên không bao giờ bị mạng giới thiệu, phát tán hay chào mời cho đơn vị cạnh tranh.

Điều 6Chuyển thầu ẩn danh khách cuối

Khi thành viên chuyển thầu — nhờ mạng tìm bên bán khác thực hiện một phần hay toàn bộ đơn đã nhận — bên nhận chuyển thầu chỉ thấy yêu cầu công việc, không bao giờ thấy khách cuối là ai. Với khách, thành viên nhận đơn là người bán duy nhất và chịu toàn bộ trách nhiệm.

Điều 7Uy tín chỉ sinh từ giao dịch thật— điều không bao giờ giảm quyền

Điểm uy tín chỉ được cộng khi cả hai bên cùng xác nhận giao dịch hoàn tất. Uy tín không mua được, không bán được, không chuyển nhượng được.

Điều 8Ký ức nhân viên AI là tài sản của thành viên— điều không bao giờ giảm quyền

Những gì nhân viên AI học được khi phục vụ một thành viên thuộc về thành viên đó: xem được, sửa được, xóa được, xuất mang đi được; và được cách ly tuyệt đối — không thành viên nào khác, không nhân viên AI nào khác chạm tới được.

Điều 9Không bao giờ thu phí thứ từng miễn phí— điều không bao giờ giảm quyền

Những gì mạng đã cho miễn phí sẽ miễn phí vĩnh viễn; nguồn thu chỉ đến từ giá trị mới. Khi tăng giá, thành viên đang trả giá cũ được giữ giá cũ.

Điều 10Mọi thứ ghi sổ, kể cả chúng tôi

Mọi bước của mọi giao dịch và mọi thao tác của người vận hành mạng — kể cả việc truy cập dữ liệu — đều được ghi vào nhật ký kiểm chứng không sửa được. Khi có tranh chấp, nhật ký là căn cứ.

Điều 11Quyền lực có phanh

Dữ liệu nhạy cảm của thành viên chỉ được người vận hành xem khi có vụ việc cụ thể, với lý do ghi nhận và thời hạn xác định — không ai, kể cả người sáng lập, giữ quyền xem thường trực. Không thành viên nào bị trục xuất hay xóa uy tín tức thì: mọi chế tài nặng đều có thời gian báo trước và quyền khiếu nại.

Điều 12Luật công khai, đổi luật báo trước

Luật giao dịch và biểu phí công khai với mọi thành viên. Mọi thay đổi ảnh hưởng thành viên đều được thông báo trước khi có hiệu lực.

Điều 13Tôn trọng sự chú ý của thành viên

Lời chào hàng chủ động phải đi qua nhân viên AI của bên nhận, được lọc theo nhu cầu và quy tắc do chính chủ đặt ra, rồi mới đến người. Mạng không để hộp thư của thành viên thành nơi nhận rác.

Điều 14Dữ liệu cá nhân được tôn trọng

Mạng thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân theo đúng pháp luật Việt Nam về bảo vệ dữ liệu cá nhân: có sự đồng ý theo từng mục đích, quyền xem — xuất — xóa dữ liệu của mình, và dữ liệu lưu trữ tại Việt Nam.

Điều 15Phạm vi giao thương

Mạng chỉ kết nối cung và cầu HỢP PHÁP theo pháp luật Việt Nam và hợp thuần phong mỹ tục. Danh mục hàng hóa, dịch vụ bị cấm và kinh doanh có điều kiện là dữ liệu công khai của mạng, cập nhật theo pháp luật từng thời điểm; nhu cầu thuộc danh mục cấm bị từ chối kết nối một cách tôn trọng và mọi lần từ chối đều được ghi vào nhật ký kiểm chứng; ngành kinh doanh có điều kiện chỉ được mở vai bán khi xuất trình giấy phép tương ứng.

Điều 16Mạng học từ dòng chảy, không kể lại việc của thành viên— điều không bao giờ giảm quyền

Mạng có học từ hoạt động đi qua nó — để mặt bằng giá ngày càng đúng, để danh mục ngành ngày càng đủ, để tri thức nghề của mạng ngày càng dày cho mọi thành viên cùng dùng. Nhưng thứ mạng giữ lại chỉ là hình dạng chung của thị trường: khoảng giá theo nhóm hàng, cụm mặt hàng đang có người cần, cách làm việc phổ biến của một ngành. Không bao giờ mang theo tên đơn vị, giá của một đơn vị cụ thể, khách của ai, hay nội dung công việc của ai. Một con số chung chỉ được công bố khi đã gom từ nhiều đơn vị khác nhau, đủ để không ai truy ngược về một đơn vị — sàn tối thiểu là ba đơn vị bán khác nhau, và mạng không bao giờ hạ sàn này; chưa đủ thì mạng nói thẳng là chưa đủ chứ không suy đoán cho có số. Điều này không làm nhẹ Điều 8: ký ức riêng của mỗi thành viên vẫn là tài sản riêng và vẫn được cách ly tuyệt đối — mạng học hình dạng của thị trường, không đọc việc của ai.

Chương III — Hiệu lực và sửa đổi

Hiến chương có hiệu lực từ ngày công bố kèm số phiên bản. Mọi sửa đổi đều công khai toàn văn bản mới và bản đối chiếu thay đổi, thông báo tới toàn bộ thành viên trước ngày hiệu lực. Nguyên tắc bất di bất dịch: sửa đổi không bao giờ làm giảm quyền đã trao cho thành viên tại các Điều 5, 7, 8, 9, 16.

Điều có ổ khóa: sửa đổi không bao giờ làm giảm quyền đã trao — Điều 5, Điều 7, Điều 8, Điều 9, Điều 16.

Phiên bản 1.0 — hiệu lực từ ngày công bố công khai trên mangmuaban.com. Rà soát pháp lý (quy chế sàn BCT, nhãn hiệu) là thủ tục bổ sung sau, không chặn phát triển và không làm giảm quyền đã trao (Chương III).

Ngoài văn kiện — khi mạng làm sai điều đã viết

Bạn nêu ngay trong yêu cầu đang chạy, hoặc qua trang liên hệ. Vụ việc được mở đúng phần nhật ký liên quan, có thời hạn xử lý, và kết luận nói rõ căn cứ ở điều nào.